Tradycja święcenia pokarmów w Wielką Sobotę

Święcenie pokarmów to stara polska tradycja. Pokarmy niesiemy do kościołów rankiem w Wielką Sobotę. Wszystko po to, byśmy mogli skosztować już ich tuż po rezurekcji. Dawniej była to poranna msza w Wielką Niedzielę, obecnie w większości parafii jest ona celebrowana już wieczorem w Wielką Sobotę.

Zanoszenie rozmaitych smakołyków do świątyni to jednak nie tylko polski obyczaj. Praktykowano go również w niektórych regionach Austrii oraz Niemiec. Święcenie związane jest z rytuałem. Nasi przodkowie święcili gałązki, wodę, ogień. Z czasem zaczęto przynosić do kościołów jedzenie – chleb, jajka, ciasta a nawet czekoladowe łakocie.

Ze święconką wiążą się rozmaite przesądy. Jednym z nich jest “spacerowanie” wokół domu z koszykiem (wraz z jego zawartością) w celu odpędzenia złych duchów. Ponadto miało to być również gwarantem urodzaju i ochrony tegorocznych zbiorów. Mówi się też, że każdy pokarm z koszyczka należy spróbować. Powinniśmy skosztować nie tylko przyniesionych z kościoła jajek, ale również chleba oraz soli.

Dzisiejsze koszyczki wielkanocne nie są tak bogate, jak niegdyś. Dawniej proboszcz odwiedzał bogate domostwa i dwory, w których gospodynie suto zastawiały stoły rozmaitą żywnością. Nie brakowało pachnących szynek, boczków, kiełbas. Na stołach piętrzyły się różne rodzaje pieczywa oraz smakowite ciasta. Współcześnie wkładamy do koszyczka dużo mniej. W tradycyjnej święconce powinny znaleźć się jajka, chleb, sól, kiełbasa, szynka, baranek, chrzan, ser i masło, ciasto.

Jednym z najważniejszych składników koszyczka jest chleb. To symbol Chrystusa. Pieczywo to nie tylko podstawowy pokarm człowieka, ale również oznaka życia i wiary w Boga.

Kolejny element święconki to wędliny. Wedle tradycji szynki mają zapewnić domownikom radość, dostatek, zdrowie i płodność.W polskich koszyczkach najczęściej znaleźć możemy kiełbaskę oraz boczek.

Sól chroni przed złem. Mówi się też, że ma oczyszczające właściwości.

Ciasto to oznaka zaradności pani domu. Babki, mazurki i serniki oznaczają doskonałość.

Chrzan symbolizuje drogę krzyżową Jezusa. Chrzan ma zapewnić zdrowie, hartować, dodawać nam siły i energii.

Chyba nikt z nas nie wyobraża sobie ani Wielkanocny, ani koszyczka ze święconką bez baranka. Nieważne czy zrobiony jest z ciasta, cukru czy czekolady – zawsze symbolizuje zmartwychwstałego Jezusa.

Pisanki i kraszanki – jajko to oznaka nowego życia, symbol początku i narodzin.